{"id":375,"date":"2026-09-24T07:34:25","date_gmt":"2026-09-24T05:34:25","guid":{"rendered":"http:\/\/nueva.concellodapobradobrollon.gal\/?page_id=375"},"modified":"2026-09-24T07:35:28","modified_gmt":"2026-09-24T05:35:28","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/nueva.concellodapobradobrollon.gal\/es\/historia\/","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"

O municipio da Pobra do Broll\u00f3n conta con manifestaci\u00f3ns de asentamentos desde o terceiro milenio A.C<\/strong>. P\u00f3dense atopar t\u00famulos megal\u00edticos en Vilach\u00e1, Salcedo, Parada dos Montes, Ferreiros, Castrosante, Castroncelos, Canedo, \u00d3utara.<\/p>\n\n\n\n

Cos romanos<\/strong> comezou a explotaci\u00f3n mineira na Pobra do Broll\u00f3n. As especiais condici\u00f3ns clim\u00e1ticas e do chan, xunto coas riquezas mineiras do municipio, en especial de ouro, enche de castros<\/strong> o seu territorio, con 15 catalogados nestes momentos. Destes castros galaico-romanos (de nova construci\u00f3n) uns poucos adic\u00e1banse \u00e1 agricultura, e os m\u00e1is ao aloxamento do persoal que traballaba nas minas de ouro. Nuns castros, nos m\u00e1is pr\u00f3ximos \u00e1s minas, viv\u00edan os mineiros; noutros, os encargados de reparar as presas e caldeiras que tra\u00edan a auga \u00e1s explotaci\u00f3ns; noutros, os soldados, administradores, fundidores,…e os artes\u00e1ns que reparaban e constru\u00edan as ferramentas necesarias. Testemu\u00f1as da importancia da riqueza mineira do ouro, enc\u00f3ntranse espalladas por toda a superficie do municipio. Son exemplos desta riqueza a mina explotada polo sistema de peites dos Medos<\/strong> e a de ruina montium da Lama<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

A presenza dos godos (suevos), est\u00e1 referenciada pola existencia duns poucos top\u00f3nimos, como son os de Esmoriz, Tudriz, Domiz, Recemunde, Guariz; todos eles preto de castros galaico-romanos.<\/p>\n\n\n\n

A partires do s\u00e9culo IX, nos documentos de doaz\u00f3ns e de foros dos mosteiros de Samos, San Vicente do Pino, Ferreira de Pant\u00f3n, Meira, Oseira, Montederramo, Celanova,…comezan a ser citadas as igrexas e lugares de Terras de Broll\u00f3n<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Lugares como Salcedo, Cereixa, Barxa do Lor, Broll\u00f3n, Ferreiros, Ferreir\u00faa, Lamaigrexa, Domiz, Saa, Castrosante, Li\u00f1ares, Martul, Canedo… xa aparecen neses documentos, o cal fai supo\u00f1er que estaban poboados dende moito antes, posiblemente dende as repoboaci\u00f3ns do bispo Odoario e a s\u00faa familia (s\u00e9culo VIII). Houbo dous mosteiros de moi corta vida: un en Vilach\u00e1 e o outro en Ferreiros. As xentes adic\u00e1banse ao cultivo do centeo, ao vi\u00f1edo e \u00e1 horticultura. Criaban ovellas, cabras, pitas e coellos.<\/p>\n\n\n\n

A partires de finais do s\u00e9culo XIII, xunto aos lugares anteriores, comeza a aparecer nos documentos un novo, Puebla do Broll\u00f3n o Puebla de San Pedro<\/strong>. Parece ser que foi o Rei de Castela, Sancho IV, quen outorgou o documento fundacional<\/strong> (sobre un vello castro mineiro) do lugar, a carta-puebla; e que o seu herdeiro, Fernando IV o ratificou. Neste documento cont\u00ed\u00f1anse os repartos de terras, deberes e dereitos que se lles conced\u00eda aos poboadores da Pobra do Broll\u00f3n e das s\u00faas doce aldeas; e un dereito moi importante, como era o de depender directamente do propio rei. A repoboaci\u00f3n propiciada pola citada carta-puebla foi un \u00e9xito demogr\u00e1fico e econ\u00f3mico, como se demostra polas rendas anuais que ti\u00f1an que pagar. A partires de ent\u00f3n, A Pobra do Broll\u00f3n aparece en documentaci\u00f3ns e mapas. A este desenvolvemento econ\u00f3mico non debeu ser allea a s\u00faa situaci\u00f3n estrat\u00e9xica no obrigado paso de xentes e mercador\u00edas, que quer\u00edan entrar ou sa\u00edr de Galicia polo cami\u00f1o natural do val do r\u00edo Sil. A presenza das ordes Hospitalarias e de Santiago nas Terras de Broll\u00f3n as\u00ed o confirman.<\/p>\n\n\n\n

O 30 de xullo de 1477, o rei Fernando o Cat\u00f3lico<\/strong>, nun documento datado en Medina del Campo, c\u00e9delle a don Pedro \u00c1lvarez de Osorio (primeiro Conde de Lemos<\/strong>), todos os dereitos e rendas (ascend\u00edan a m\u00e1is de 20.000 maraved\u00edes) que a coroa ti\u00f1a na Pobra do Broll\u00f3n. Rematan as\u00ed as liortas que a nobreza vi\u00f1a tendo pola posesi\u00f3n das Terras do Broll\u00f3n, e que comezaran o 23 de agosto de 1424, cando don Fadrique, se\u00f1or de Monforte, anexionou A Pobra a Monforte, xunto coas s\u00faas doce aldeas.<\/p>\n\n\n\n

Ser un pobo de homes dependentes do rei ou dos seus administradores, un pobo de homes libres da xurisdicci\u00f3n de nobres e da igrexa, un pobo de homes ceibes defensores dos seus dereitos, motivou a participaci\u00f3n de Mar\u00eda Casta\u00f1a<\/strong>, do Coto de Cereixa, nas sublevaci\u00f3ns do pobo de Lugo contra os abusos do bispo da cidade (s. XIV<\/strong>). Pasados uns anos, todo o pobo da Pobra do Broll\u00f3n protestou contra os atropelos e pagos das rendas reais ao Conde de Lemos, na co\u00f1ecida como revolta dos Gu\u00edmaros<\/strong>, feito que a tradici\u00f3n popular conservou ata hoxe.<\/p>\n\n\n\n

A partires do s\u00e9culo XV, a pesares das reformas da administraci\u00f3n propiciadas polos Reis Cat\u00f3licos e os seus descendentes como soberanos de todo o Estado, as Terras de Broll\u00f3n continuaron vinculadas \u00e1 Casa de Lemos, ata as reformas administrativas do s\u00e9culo XIX. A s\u00faa econom\u00eda centr\u00e1base na agricultura (centeo e vi\u00f1o), gandar\u00eda e a explotaci\u00f3n das minas de ferro, principalmente a Cova das Choias e A Veneira de Roques,<\/strong> (que chegou a ter 37 mineiros) que procuraban de mineral a todas as ferrer\u00edas do contorno, inclu\u00eddas as tres do termo: Ferrer\u00eda de Biduedo, Ferrer\u00eda da Barxa do Lor e a Ferrer\u00eda de Loureiro.<\/p>\n\n\n\n

A chegada do millo e a da pataca, a finais do s\u00e9culo XVIII, contribu\u00edu a un important\u00edsimo crecemento demogr\u00e1fico, o que obrigou a explotar terras baldeiras ata ent\u00f3n e a constru\u00edr novos pobos. A finais do s\u00e9culo XIX, as vi\u00f1as sufriron a peste da filoxera que obrigou a abandonar o seu cultivo ata mediados do s\u00e9culo XX.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O municipio da Pobra do Broll\u00f3n conta con manifestaci\u00f3ns de asentamentos desde o terceiro milenio A.C. P\u00f3dense atopar t\u00famulos megal\u00edticos en Vilach\u00e1, Salcedo, Parada dos Montes, Ferreiros, Castrosante, Castroncelos, Canedo, \u00d3utara. Cos romanos comezou a explotaci\u00f3n mineira na Pobra do Broll\u00f3n. As especiais condici\u00f3ns clim\u00e1ticas e do chan, xunto coas riquezas mineiras do municipio, en especial de ouro, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-375","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nueva.concellodapobradobrollon.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nueva.concellodapobradobrollon.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/nueva.concellodapobradobrollon.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nueva.concellodapobradobrollon.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nueva.concellodapobradobrollon.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=375"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/nueva.concellodapobradobrollon.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":378,"href":"https:\/\/nueva.concellodapobradobrollon.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/375\/revisions\/378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nueva.concellodapobradobrollon.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}